Historia Filie Zbiory Czasopisma Katalog Godziny Pracy Radloviana Mecenasi i
przyjaciele Bibliotek Propozycje Linki

- strona główna -



RADLOVIANA

POEZJE O RADŁOWIE

Bogusława Celarek
Renata Dulian
Franciszek Habura
Leszek Nowak
Józef Trytek
Helena Urbanik
Adam Włodek
Barbara Wójcik

WYBITNE I SŁAWNE POSTACI ZIEMI RADŁOWSKIEJ

Henryk Błażej, muzyk
prof. Stanisław Brożek
Józefa Budyńska, pedagog
dr Ewa Danowska
Jan Dąb-Kocioł
płk. dypl. Jan Fudalej
Ks. biskup dr Antoni Gałecki
Dr Franciszek Gawełek
Stanisław Gucwa
Franciszek Habura
prof. Franciszek Kluza
Tadeusz Kowal
Błogosławiona Karolina Kózka
Kazimierz Kuczek
Andrzej Kuma
Paweł Małek
Józef Marcinkowski
Stanisław Mierzwa
prof. Edward Mleczko
Gen. bryg. dr inż. Józef Nasiadka
prof. Ludwika Nitschowa
prof. Gabriel Nowak
Janusz Nowak
Leszek Nowak, ks.
dr Władysław Patulski
prof. Jan Patuła
Płk mgr inż. Czesław Szwiec
Gen. Kazimierz Tumidajski
Helena Urbanik
Prof. dr hab. Franciszek Ziejka

Osoby związane z pobytem, pracą, edukacją w Radłowie


WYBITNE I SŁAWNE POSTACI ZIEMI RADŁOWSKIEJ




Prof. dr Franciszek Gawełek (1884-1919) - Etnograf



Prof. dr Franciszek Gawełek urodził się 4 lutego 1884 r. w Radłowie w wielodzietnej włościańskiej rodzinie jako czwarty syn. Wychowany był w rodzinie religijnej, w atmosferze miłości, spokoju i patriotyzmu, gdzie nade wszystko ceniono wartości duchowe. Franciszek od młodości wykazywał wielkie zdolności, pilność i zainteresowanie nauką. Nauczyciele w Szkole Ludowej w Radłowie uważali, że powinien uczyć się nadal. Rodzice jego doceniając znaczenie nauki skierowali go do Tarnowa, gdzie z wynikiem b. dobrym złożył egzamin dojrzałości w tamtejszym gimnazjum. W roku 1907 rozpoczął studia w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez pięć lat studiował archeologię prehistoryczną, etnografię i antropologię. W swoich badaniach skupiał się na regionie radłowskim. Zadebiutował jako etnograf rozprawką "Czarownik z Rząchowy w pow. Brzeskim". W roku 1910 napisał rozprawę "Przesądy, zabobony, środki lecznicze i wiara ludu w Radłowie, w pow. Brzeskim". W tym samym czasie powstała rozprawa pt. "Konik zwierzyniecki, szkic krytyczny", a w następnym "Palma, jajko i śmingus w praktykach wielkanocnych ludu polskiego". W ziejach nauki polskiej zapisał się jako autor cenionej "Bibliografii ludoznawstwa polskiego" napisanej w 1914 r., a także "Bibliografii ludoznawstwa litewskiego", wydanej w 1918 r.
Inne jego utwory nie ogłoszone drukiem to "O znaczeniu masek zwierzęcych w zwyczajach świątecznych ludowych", i "O znaczeniu liczb czarodziejskich w wierzeniach i praktykach lekarskich ludu".
Franciszek Gawełek odegrał znaczącą rolę w organizowaniu Muzeum Etnograficznego w Krakowie w roku 1911, był jego współtwórcą i przez wiele lat skupował liczne eksponaty, szczególnie z okolic Radłowa. W latach 1913-1919 pracował jako nauczyciel w VII Gimnazjum w Krakowie. W roku 1919 powołany został przez władze Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego na utworzoną specjalnie dla niego katedrę etnografii. Katedry tej nie objął, gdyż w sierpniu tego roku został zaproszony na polowanie do majątku hr. Tarnowskiego. Nieszczęśliwie spadł z konia, dostał skrętu jelit i zmarł na stole operacyjnym w Częstochowie 9 września 1919 r., na trzy tygodnie przed rozpoczęciem roku akademickiego. Pochowano go w Częstochowie, a dopiero w listopadzie przewieziono zwłoki do Radłowa. Spoczywa w rodzinnym grobowcu obok swoich rodziców i brata. W uroczystościach pogrzebowych wzięło udział wielu przyjaciół i znakomitych naukowców, profesorów z UJ. Żegnali go nie tylko jako młodego naukowca, który mógł jeszcze wiele wnieść do nauki polskiej, ale też jako prawego, szlachetnego człowieka. Pozostawił wiele manuskryptów, które niestety uległy zniszczeniu w czasie okupacji.
W życiu prywatnym był wspaniałym, serdecznym synem i bratem. Miał narzeczoną nauczycielkę, ale nie zdążył założyć swojej rodziny. Biogram podała pani Aleksandra Żebracka ur. W 1911 r., siostrzenica Fr. Gawełka, zam. w Sanoku z którą biblioteka utrzymuje stały kontakt. Radłowska biblioteka ma w swoich zbiorach trzy dzieła F. Gawełka, liczne fotografie, dokumenty traktujące o życiu i twórczości tego wybitnego naukowca.


·· Historia ·· Filie ·· Zbiory ·· Czasopisma ·· Katalog ·· Godziny pracy ·· Radloviana ·· Mecenasi bibliotek ·· Propozycje ·· Linki ··
Wykonanie: WHAD © 2003 ·· Wszelkie prawa zastrzeżone.